حافظ از سیاسی ترین شاعران ایرانی است
حافظ از سیاسی ترین شاعران ایرانی است

نورانی پژوهشگر زبان فارسی اظهار داشت: ریاکاری و دین فروشی یکی از مسائل بسیار حاد زمان حافظ بوده که او در اشعار خود همواره نسبت به ریاکاران و دین فروشان واکنش نشان داده است.

دکتر نورانی استاد دانشگاه و پژوهشگر زبان فارسی به مناسبت بزرگداشت حافظ به خبرنگار ایونا گفت: اگر بخواهیم درباره شخصیت حافظ در دنیای امروز صحبت کنیم باید گفت که حافظ دارای وجه های گوناگون فرهنگی است و صرفا از یک شاعر خارج شده است. کمااینکه اکثر شعرای ما اینگونه هستند و صاحب معرفت های مختلف و ویژگی های گوناگون بودند که آنها را از شکل یک شاعر که صرفا کلام داشته باشد، خارج کرده است.

وی افزود: حضور حافظ در قرن هشتم در سرزمین ایران بی شباهت به حضور یک پیامبر نیست. حضور او مقارن با حمله مغول و آشوب های فراوان است که بیرون بسیار تاریکی در تاریخ کشور اتفاق می افتد. شاعری مانند حافظ از شعر برای نگه داشتن هویت های فرهنگی و آرامش های روحی و دادن امید به مردم سخن گفته است.

نورانی خاطرنشان کرد: ادوارد براون جعل کننده داستان دروغین خاکسپاری حافظ که می گفته مردم مانع دفن جسد حافظ در قبرستان مردگان به دلیل اینکه حافظ شراب‌خوار و بی‌دین بوده، شدند قطعا دروغی بیش نیست و به دلیل اینکه شخصیت های فرهنگی کشورمان را مبهم و گنگ نشان دهند، این داستان دروغین گفته شده است.

این پژوهشگر زبان فارسی در ادامه گفت: از دلایلی که با کتاب حافظ فال می گیریم، این است که دیوان حافظ دیوانی است که اگر چه درآن شکایت و نالیدن از روزگار بسیار است اما مجموعا امیدوار بودن را به آدمی دیکته می کند و در دیوان او در جمله های مختلف به آن اشاره شده و این امر برای مخاطب احساس نیاز و آرامشی به همراه می آورد.  مخاطبی که از همه جا مستاصل است نیاز دارد که با یک خردمند درد و دل داشته باشد و این خردمند چه کسی بهتر از حافظ که عموما باعث آرامش او می شود. حافظ حتی در غزل های غم آلود خود، رگه هایی از امید و آرامش به چشم می خورد. وقتی حافظ می گوید: «نه عمر خضر بماند نه ملک اسکندر/ نزاع بر سر دنياي دون مکن درويش» اگر همین یک بیت  سر لوحه زندگی بشر باشد هیچ گاه جنگ های صورت گرفته در زندگی بشر اتفاق نمی افتاد.

وی در خصوص جنبه حافظ در دنیای کنونی گفت: حافظ را در کشورهای مختلف جهان می شناسند. گوته، شاعر، فیلسوف و دانشمند آلمانی دیوان شرقی خود را به نام حافظ و در وصف حافظ گفته است و خود را در مقابل حافظ بسیار کوچک و نوآموز می داند و این افتخاری است که شاعر بزرگ غربی درباره حافظ می گوید: « من آن تخته پاره ام كه بيخودانه سيلي خور اقيانوسم» و این باعث تاسف است که یک شاعر غربی تحت تاثیر اشعار حافظ قرار می گیرد ولی ما به اشعار حافظ توجه ای نمی کنیم.

نورانی افزود: متاسفانه امروزه حافظ مانند بسیاری از ارزش های دیگر در حال تبدیل شدن به زینته المجالس شده است. در سنت شب یلدا که چندین سال است رونق بیشتری گرفته، اما مانند مراسم های دیگر مراسمی برای شادی ما نیست بلکه تبدیل به عذاب روح ما شده است و به شکل و ظاهر سفر شب یلدا بیشتر از خواندن اشعار حافظ دقت و توجه می شود.

وی درباره دیگر پیام محوری حافظ می گوید: دعوت به انسان بودن و ناپایداری دنیا از محورهای فکری حافظ به شمار می آید و اینکه در این دنیا عبور خواهیم کرد و اگر این عبور را باور کنیم، میزان رنج و اندوه را کمتر احساس کنیم. حافظ علیرغم اینکه ما را به آرامش دعوت می کند، در دنیای بیرون خود که تاریک است، نسبت به مسائل اجتماعی و حتی سیاسی واکنش خود را نشان می دهد و می توان گفت که حافظ یکی از سیاسی ترین شاعران ایرانی است. ریاکاری و دین فروشی یکی از مسائل بسیار حاد زمان حافظ بوده که او در اشعار خود همواره نسبت به ریاکاران و دین فروشان واکنش نشان داده است.

نورانی در پایان گفت: حافظ از جمله شاعرانی است که عشق را به خوبی شناخته و شاید تا کنون بهتر از هر شاعری عشق را توصیف کرده باشد.

 

سیده‌ایمان مسئله‌گو

پایگاه خبری نگاه ایرانیان نیوز- ایونا