دلایل کاهش ارزش پولی ملی
دلایل کاهش ارزش پولی ملی

ایران نژاد معتقد است که مهم‌ترین عامل کاهش ارزش پول ملی در دو سال اخیر رشد بی‌سابقه نرخ ارز ناشی از عوامل پیش گفته و تقاضای سفته بازی برای ارزهای خارجی است.

محمدرضا ایران نژاد، مشاور و مدرس امور اقتصادی، بانکی و حقوقی به خبرنگار اقتصادی ایونا Ivna، گفت: ارزش پول ملی، رابطه مستقیمی با نرخ تورم دارد و حفظ آن بستگی به سیاست‌های بانک مرکزی در کنترل حجم نقدینگی و پایه پولی دارد.

وی ادامه داد: از جمله ابزارهای سیاست پولی مورد استفاده بانک مرکزی می‌توان به نرخ سپرده قانونی، نرخ تنزیل مجدد و عملیات بازار باز اشاره کرد. از واخر دهه هشتاد، بانک مرکزی، نرخ ذخیره قانونی را از حدود ۱۷ درصد به حدود ۱۱ درصد کاهش داده که به عنوان یک سیاست پولی انبساطی موجب افزایش قدرت وام‌دهی بانک‌ها و حجم نقدینگی اقتصاد شده است. متأسفانه در همین سال‌ها به دلیل سیاست‌های غلط دولت، عمده نقدینگی به سمت فعالیت‌های غیرمولد در اقتصاد سوق پیدا کرده و موجبات افزایش مستمر سطح عمومی قیمت‌ها و تورم‌های دو رقمی را فراهم نموده است.

این مدرس و مشاور اقتصادی و بانکی، با اشاره به عوامل کاهش ارزش پول ملی عنوان کرد: این عوامل به دو دسته داخلی و خارجی تقسیم می‌شود. عوامل خارجی به تحریم‌های بین‌المللی و تحریم‌های یک جانبه آمریکا علیه سیستم مالی و بانکی ایران است که منجر به قفل شدن تبادلات مالی، عدم امکان وصول درآمدهای نفتی و انتقال منابع ارزی به داخل کشور، عدم امکان گشایش اعتبارات اسنادی از طریق سیستم بانکی برای تجار و سایر تنگاهای مالی و بانکی شده که افزایش قیمت کالاهای وارداتی و انتقال اثر تورمی آن به اقتصاد ایران را به همراه داشته است.

وی اظهار کرد: از یک‌سو این تحریم‌ها منجر به کاهش توان عرضه ارز توسط بانک مرکزی به عنوان بازیگر اصلی بازار ارز و از سوی دیگر، افزایش تقاضای روانی و تمایل به نگاهداری ارزهای خارجی به منظور حفظ ارزش سرمایه‌های شخصی شده و  فشار مضاعفی بر نرخ ارز وارد نموده است.

این مدرس و مشاور اقتصادی و بانکی یادآور شد: عوامل داخلی، سیاست‌گذاری‌های غلط دولت و بانک مرکزی برای هدایت نقدینگی، جبران کسری بودجه دولت با استقراض از بانک مرکزی، افزایش اضافه برداشت بانک‌ها از منابع بانک مرکزی و افزایش خالص دارایی‌های خارجی بانک مرکزی به عنوان عوامل اصلی رشد پایه پولی یا پول پر قدرت و در نتیجه، افزایش نرخ تورم و کاهش ارزش پول ملی است.

ایران نژاد خاطرنشان کرد: رشد افسارگسیخته حجم نقدینگی سرگردان در اقتصاد نتیجه سیاست‌گذاری‌های غلط پولی و عدم استقلال بانک مرکزی در سال‌های گذشته بوده است. هدایت این نقدینگی به سمت بازارهای غیر مولد مانند طلا، ارز، اتومبیل و مسکن نیز عامل اصلی ضربه به تولید ملی و افزایش بی‌رویه قیمت‌ها در این بازارها و در نتیجه افزایش قیمت‌ها با اندکی وقفه در سایر بازارها و افزایش نرخ تورم و کاهش ارزش پول ملی شده است.

این کارشناس اقتصادی و بانکی در پایان گفت: مهم‌ترین عامل کاهش ارزش پول ملی در دو سال اخیر رشد بی‌سابقه نرخ ارز ناشی از عوامل پیش گفته و تقاضای سفته بازی برای ارزهای خارجی است. زیرا به عقیده بنده به دلیل وابستگی شدید و غیرمنطقی قیمت برخی کالاها به نرخ دلار، ارزش عمده کالاها در اقتصاد ایران (حتی کالاهای داخلی) براساس ارزش دلار تعیین می‌شود و با رشد ارزش دلار در سال‌های گذشته، ارزش سایر کالاها نیز به همان نسبت افزایش یافته و به عبارتی ارزش پول ملی در مقابل ارزهای خارجی، به شدت کاهش یافته است. این درحالی است که درآمدها به همان نسبت رشد نداشته و بنابراین قدرت خرید آحاد جامعه به شدت کاهش یافته است.

 

خبرنگار: معصومه عاروان